Dijital Pazarlamada Blockchain Teknolojisinin Önemi

Dijital Pazarlamada Blockchain Teknolojisinin Önemi

Blockchain, dijital pazarlamada hâlâ araştırılması ve keşfedilmesi gereken bir alan olsa da çok ilginç olasılıkları daberaberinde getiriyor. Türkçede "blok zinciri” olarak da adlandırılan bu teknoloji, birçok insan tarafından Bitcoin’le ilişkilendiriliyor. Oysa birbirlerinden tamamen farklılar. Gelin hep birlikte blockchain teknolojisinin nasıl ortaya çıktığına, bugüne nasıl geldiğine ve hangi alanlarda kullanıldığına bakalım, ardından da dijital pazarlamadaki önemine değinelim.

Blockchain nedir?

Blockchain, internetteki bazı bilgileri değiştirilemez hale getiren bir çözüm olarak 1991 yılında doğdu. Her türlü dijital bilgiyi saklayabileceğiniz üst düzey güvenlikli bir alan olarak da düşünebileceğiniz blok zincirinde her blok, dijital bilgilerin bulunduğu birer kutu gibi. En yüksek veri kapasitesine ulaştığında kapanarak yeni bir blok oluşturan bu kutular, tüm içeriğini parmak iziniz gibi eşi benzeri olmayan bir kod altında topluyor. Zincir gibi birbirine eklemlenerek genişlerken bilgi depolamaya devam ediyor. Hal böyle olunca blok zincirindeki bir veriyi değiştirmek de çok zor hale geliyor. Çünkü bu bilgileri içeren bir bilgisayar ağı var ve bir değişiklik yapmak için bunu tüm bilgisayarlarda yapmak gerekiyor. Tam da bu nedenle blockchain teknolojisi, ledger (Türkçesi: ana defter) olarak da adlandırılan açık bir dijital defter olarak tanımlanıyor. Dağıtılmış bir bilgisayar ağına dayanıyor ve merkezi işlemlere dolayısıyla sunuculara gerek kalmıyor. Paylaşımlı ve merkezi olmayan bir sistemden söz ediyoruz. Ağın her üyesi alfasayısal bir kodla tanımlanıyor. Ağa yaptıkları her kaydın kontrolü ise onu güncelleyebilen ve doğruluğunu onaylayabilen ağ üyelerinin ellerinde. Ağın üyeleri herkes tarafından gerçekleştirilen eylemleri ve bu eylemlerin sahiplerini görebiliyor. Böylece her şey kayıtta kalıyor, silinemiyor ve tamamen şeffaf bir şekilde izlenebiliyor. Peki bu teknoloji nasıl oldu da Bitcoin ile anılmaya başladı?

2009 yılında Satoshi Nakamoto, kişisel dijital para birimi Bitcoin'i yaratmaya karar verince, işlem bilgilerinin güvenliğini sağlamak için onları bir blok zincirine kaydetti. “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (Bitcoin: Eşten Eşe Elektronik Nakit Sistemi)” başlıklı kitabında ise ilk kez blok zincirinden bahsetti ve onu“kripto para birimi oluşturmanın mümkün olduğu bir teknoloji” olarak tanımladı. Ancak blockchain potansiyel olarak birçok alana uyarlanabilen bir teknoloji. Kaldı ki hali hazırda finans, perakende ve moda gibi çeşitli sektörlerde kullanılıyor. Şirketlerin dijital pazarlama ve reklamcılık faaliyetleri içinse bir devrim yaratabileceği söyleniyor. Nasıl mı? Gelin şimdi asıl konumuza dönelim.

Dijital pazarlamanın neden bir devrime ihtiyacı var?

Pazarlama yalnızca satmakla ilgili değildir. Hedef kitleye iyi bir deneyim yaşatmak için, onların ne istediğini anlamanız gerekir. Pazar sürekli değiştiği için, mevcut ve potansiyel müşteriler hakkında bilgi toplamak ve ihtiyaçlarının nasıl şekillendiğini bilmek kritik önem taşır. Bugün internet, pazarlama ekiplerinin hedef kitleyi doğru belirlemesini ve geliştirilen teknolojileri kullanarak pazarları çok daha kapsamlı bir şekilde analiz etmesini sağlıyor. Hali hazırda Google (YouTube, AdSense ve Admob), Facebook, Instagram ve Amazon gibi dev şirketler tarafından yönetilen bu pazarda dijital pazarlama ve dijital reklamcılık da giderek büyüyor. Pazardaki sistemin işleyişi ise çok basit. Bir kullanıcı internette bir işlem yaptığında iz bırakır, bu platformlar bu verileri toplar, izler ve paraya dönüştürür. Ancak kişisel verilerin ürün yerleştirmek ve gelirleri artırmak için kullanılmasının etik olup olmadığına dair endişeler, kullanıcılarda güvensizlik yaratıyor. Öte yandan, günümüzde dijital pazarlamanın ve dijital reklamcılığın anahtarı da müşteri bilgilerini toplayarak daha fazla kişiselleştirilmiş mesajlar oluşturabilmek. O zaman bu kısır döngüden nasıl çıkılabilir?

Dijital pazarlama çalışmalarında yararlanılan programatik reklamcılık üzerinden gidelim. Otomatik bir şekilde şirketlerin kendi reklamlarını oluşturmasına ve bunları kullanıcılara göstermesine izin veren platformların kullandığı bu dijital reklamcılık türündeki sorun, tedarik zincirinde şeffaflığın olmamasıdır. Örneğin görüntülemeleri veya takipçileri artırmak için botlar kullanılır. Bu durum, reklam sektöründe dolandırıcılık riskini artırır. Dolayısıyla markaların, dijital reklamcılık yatırımlarından elde ettiği sonuçlar konusunda daha şeffaf olmaları gerekir. Aksi takdirde kayıplar, geri dönüşü olmayan bir noktaya varabilir. Aslında güncel araştırmalar, tehlike çanlarının çalmaya çoktan başladığını gösteriyor. Statista verilerine göre 2020'de reklam dolandırıcılığı dünya çapında tahmini 35 milyar dolarlık kayba neden oldu. Dijital reklam pazarının 333 milyar büyüklüğünde olduğu düşünüldüğünde bu rakam %10 gibi ciddi bir orana tekabül ediyor. Juniper Research ise reklam dolandırıcılığının 2022'de reklam verenlere 87 milyar dolara mal olacağını tahmin ediyor.

Blockchain dijital pazarlamayı nasıl iyileştirebilir?

Blockchain tabanlı analitik ajanslarla çalışarak site ziyaretlerini 2018'den bu yana %21 artırmayı başaran Toyota gibi birçok şirket, blockchain teknolojisine yatırım yapmaya çalışıyor. Never Stop Marketing'e göre;  sosyal medya, veri, e-ticaret ve programatik reklamcılığa odaklanan blockchain tabanlı pazarlama şirketi sayısı 2020de 300’ü aştı. Bu sayının giderek artması beklenirken JICWEBS (Web Standartları için Ortak Endüstri Komitesi) de reklam ağının üyeleri arasındaki tüm işlemlerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi için çalışıyor. Bu sayede kampanya performansının iyileşeceğine, aracıların ortadan kaldırılmasıyla dolandırıcılık oranlarının ve maliyetlerin azalacağına inanıyor. O halde bunlara teker teker bakacak olursak, blockchain teknolojisi dijital pazarlamaya ne gibi faydalar sunabilir?

Güven tahsisine yardımcı olur

Markalar, dijital pazarlama faaliyetleri için çeşitli dijital aracılar kullanır. Bunlar Google gibi arama motorları ve reklam verilebilen sosyal medya platformlarıdır. Markalar, hedeflerine uygun içeriklere yatırım yaptıklarından emin olmak istedikleri için bu aracılardan yararlanır. Bunun için komisyon öderler ancak yine de güvenilirliği garanti edemezler. Peki neden? Google veya Facebook gibi hizmetler ücretsizdir, ana gelirlerini reklam hizmetlerinden elde ederler.Yani aslında esas gelir kaynağı, kullanıcı verileridir. Bu noktada blockchain teknolojisi, aracıların sahada olmadığı bir reklam ağı oluşturmaya yardımcı olabilir. Kullanıcıların Google gibi üçüncü taraflara ihtiyaç duymadan doğrulanmasını sağlayabilir.Gösterimleri artırmak için sahte reklamlar veya botlar da kullanılamayacağından, oluşacak şeffaf ortam dijital pazarlama faaliyetlerinin müşteri ilişkilerini dönüştürme potansiyelini katlayabilir. Ayrıca şifreleme, dijital imzalar ve erişim kontrolü gibi çeşitli güvenlik sistemlerinin kullanılması, veri depolama, iletim ve kurtarma işlemlerinde güvenliği sağlar. Örneğin fiyatlandırma politikaları, ürün listelemeleri, reklamcılık faaliyetleri, pazar araştırması sonuçları ve analizler dahil olmak üzere, pazarlamayla ilgili bilgilerin ağ üyeleri arasında senkronize edilmesine yardımcı olabilir.

Tıklama dolandırıcılığıyla mücadele etmenizi kolaylaştırır

Dijital pazarlamada blockchain teknolojisi, markalar ve tüketiciler için daha güvenilir bir ortam yaratarak bazı riskleri azaltabilir. Blok zincirindeki işlemlerin değişmez, şeffaf ve doğrulanabilir olması sayesinde, yayıncılar daha iyi denetlenebilir. Özellikle tıklamaların doğrulanması, şeffaf bir dijital pazarlama için çok büyük bir etkendir. Bu sayede şirketler, yalnızca hedef kitlelerine dokunabilen içeriklere harcama yapabilir, başına ödeme gibi dijital pazarlama yöntemlerinde hileli girişimlerin önüne geçebilirler. Sonuç olarak, dijital pazarlamada blockchain teknolojisinin kullanımı dolandırıcılığı önlemeye yardımcı olur. Ayrıca blockchain kayıtlarında kimliği doğrulanmış kullanıcı profilleri oluşturmaya olanak tanıdığı için şirketlerin kullanıcıların çevrimiçi platformlardaki alışkanlıklarını daha iyi anlamalarını sağlar.

Daha adil bir dijital rekabet ortamına zemin hazırlar

Blockchain teknolojisi, sahip olduğu kontrol mekanizmaları ve sunduğu tam izlenebilirlik sayesinde fikri mülkiyeti veya telif hakkını ihlal eden sahte ürün ve içeriklerin yayılmasını engeleyebilir. Örneğin sürdürülebilir ürünler sunuyorsanız, hedef kitleniz gerçekten sürdürülebilir bir ürün satın aldığından emin olmak ister. Blokchain ile markalar, ürünlerinin nereden geldiğini kanıtlama ve üretim zincirinin her adımını tüketiciye gösterme olanaklarına sahiptir. Tüketiciler de bu sayede sahte ürün ve hizmetleri kolayca ayırt edebilir. Tüm bunlar, markaların sahtecilik ve ihlallerle mücadelesini kolaylaştırırken, daha adil bir rekabet ortamına da zemin hazırlar.

Etkili sadakat programları oluşturmanızı sağlar

Markalar, müşteri bağlılığını artırmak için sadakat programları veya oyunlaştırma gibi teknikler kullanır. Önemli olan dijital pazarlama uzmanı, tüketici, sistem yöneticisi ile çağrı merkezi, satış ofisleri ve yardım alınan diğer tüm üyelerin birbiriyle entegre çalışabilmesidir. Tam da bu noktada devreye giren blockchain teknolojisi, gerçek zamanlı erişim özelliğiyle üye profili, puan, ödeme geçmişi ve promosyonlara verilen yanıtların görüntülenmesine olanak tanır. Tüm bunlar, daha fazla kişiselleştirilmiş, etkili sadakat programları oluşturmanıza yardımcı olur.

Blockchain ile dijital pazarlamada gelecek senaryoları

Blockchain teknolojisinin dijital pazarlamada kullanımı, henüz olgunlaşmış değil. Bunun için tedarik zincirindeki tüm oyuncuların bu teknolojiyi benimsemesi gerekiyor. Ancak kimi zorluklar var. Birincisi, blockchain teknolojisinin çok sayıda dijital pazarlama ve dijital reklam çalışmasını destekleyip destekleyemeyeceği. Çünkü medya, her bir saniyenin yüzde biri içinde milyonlarca reklam alanı satın almasının yapıldığı, uçsuz bucaksız bir okyanus adeta. Bir diğer zorluk, dijital ekosistemin tüm üyelerine blockchain teknolojisini benimsetmek elbette. Yine de şunu söyleyebiliriz ki blockchain teknolojisi dijital pazarlama için şimdilik çok büyük bir potansiyelden ibaret olsa bile kesinlikle hafife alınmaması gerekiyor.